Contact familie

Mantelzorgers
De relatie tussen cliënt en medewerker staat niet op zichzelf. Het netwerk van de cliënt is een heel
belangrijk onderdeel van de relatie. De cliënt, de medewerker en de mantelzorgers vormen één team.
Partner, familieleden en anderen die dichtbij staan, zijn van groot belang voor de cliënt en voor de
kwaliteit van zorg
10
. De naasten zijn vertrouwd en kennen de cliënt vaak goed. Maar die
betrokkenheid gaat niet vanzelf. Vooral in de thuissituatie rust veel van de zorg op de schouders van
partner of familieleden. Het is goed voor te stellen dat wanneer iemand dan verhuist, de mantelzorger
een stapje terug wil doen. Terwijl de toegevoegde waarde van het netwerk niet alleen in de
thuissituatie, maar ook na verhuizing of bij herstel en revalidatie onverminderd groot is.
Een op de zeven mantelzorgers voelt zich zwaar belast
11
. Vooral als ze het gevoel hebben dat ze de
zorg niet kunnen delen met anderen. Of als ze het gevoel hebben dat er geen alternatief is. Ook de
combinatie van werk en mantelzorg zorgt voor een hoge belasting. Daarbij geeft van elke drie
mantelzorgers één iemand aan dat hij zijn geduld wel eens verliest. Maar er zijn ook positieve
ervaringen. Meer dan 80% van de mantelzorgers geniet van de leuke momenten en krijgt een goed
gevoel bij het helpen.
Goede ondersteuning en waardering van mantelzorgers is dus van groot belang. Niet alleen gericht
op het voorkomen van overbelasting of ontspoorde mantelzorg, maar ook gericht op het stimuleren
van positieve ervaringen. Goed afstemmen en samenwerken is daarin belangrijk. En specifiek oog
hebben voor de behoeften en zorgen van de mantelzorgers. Verder voelen veel mantelzorgers zich
niet altijd voldoende kundig. Medewerkers kunnen hen helpen door het aanleren van vaardigheden op
het gebied van verzorging en begeleiding. Ook de mantelzorger zelf heeft hierin een rol. Bijvoorbeeld
in een vroeg stadium actief op zoek gaan naar mensen met wie zij de zorg kunnen delen.
Een ruimer netwerk
Naast het directe netwerk van mantelzorgers is er ook een ruimer netwerk dat
meer op afstand staat. Dit zijn vrienden, kennissen, buren, of vrijwilligers die al
dan niet aan een organisatie verbonden zijn. Ook dit netwerk is van groot belang.
Bijvoorbeeld door de tijd die zij kunnen investeren. Maar het gaat ook dieper. Het is voor mensen
gezond om een netwerk te hebben dat groot genoeg is en niet alleen bestaat uit hulpverleners. Dat ze
4
ergens bij horen. Door zo’n netwerk kunnen onze cliënten ondanks beperkingen normale rollen
vervullen, bijvoorbeeld die van buurvrouw of vriendin. Deze rollen dragen bij aan de kwaliteit van
leven
12
.
Van de volwassen Nederlanders heeft 8% wel eens vrijwilligerswerk in de zorg gedaan
13
. Vaak gaat
het dan om het bieden van gezelschap of emotionele ondersteuning, begeleiden bij activiteiten en het
aanbieden van vervoer. Maar er is meer mogelijk: 70% van de ondervraagden zegt dat ze bereid zijn
een ander te helpen. De bereidheid om te helpen hangt af van de taak en hoe vaak het nodig is
14
. In
de zoektocht naar vrijwilligers is dit belangrijke informatie. Nieuwe manieren om vrijwilligers te zoeken
en flexibele vormen van vrijwilligerswerk gaan mensen helpen hun bereidheid om te zetten in actie.